محصولات

معرفی گاز نیتروس اکساید

      گاز بیهوشی یا اکسید نیتروژن که آن را معمولاً به عنوان گاز خنده می‌شناسند اولین بار توسط جوزف پریستلی در سال 1772 ترکیب شد. اکسید نیتروژن (نیتروس اکساید (N2O گازی بی‌رنگ، بی بو و همچنین غیر سمی است اما اثر خنده آور دارد. این گاز غیر قابل اشتعال محسوب می‌شود اما در تداوم و ثبات شعله می‌تواند بسیار موثر واقع شود.

مصارف غیر پزشکی

  1. موتورهای راکت
  2. موتورهای احتراق داخلی
  3. اسپری ذرات معلق (مثلاً در بسته‌بندی مواد غذایی به عنوان محافظت کننده در برابر باکتری‌ها)
  4. استفاده تفریحی

مصرف پزشکی

این گاز به منظور بی‌حسی و بیهوشی در دندانپزشکی از دسامبر سال 1844، که در آن هوراس ولز برای اولین بار 12-15 عمل دندانپزشکی را در هارتفورد انگلستان انجام داد، استفاده می‌شود. در ابتدا از آن تنها به عنوان یک ضد درد دندان استفاده می‌شد اما بعدها، از آن به طور عمده در طیف گسترده‌ای از روشهای جراحی برای بیهوشی و بی‌دردی و امروزه از آن در پزشکی برای القاء و ادامه بیهوشی استفاده می‌شود. این دارو همچنین با مقادیر مصرف کم به‌ عنوان ضد درد در اعمال جراحی زنان و زایمان و برای اعمال‌ جراحی که در آنها به بیهوشی کامل بیمار نیاز نیست، مصرف می‌شود.

مکانیسم دقیق عمل نیتروس اکساید در موارد بی‌حسی و بی‌هوشی ناشناخته است، اما اثرات آن در محل مراکز درد در مغز و نخاع ثابت شده است. تصور می‌شود که این گاز با افزایش در میزان گاما آمینو بوتیریک اسید (GABA) سلول های عصبی باعث خواب آلودگی و خواب می‌شود.

موارد منع مصرف

سازمان ملل متحد برخی از موقعیت هایی را که در آن استفاده از اکسید نیتروژن مضر و خطرناک می‌باشد را ممنوع اعلام نموده است. به عنوان مثال، در بیمارانی که به تازگی تحت عمل جراحی چشم قرار گرفته‌اند، خطر وجود حباب گاز، ممکن است با حضور گاز نیتروس اکساید افزایش یابد و این گاز به توسعه و تداوم وجود آن کمک کند.

اکسید نیتروژن می تواند افزایش فشار داخل جمجمه را باعث شود، پس از آن نباید در موارد ضربه به سر استفاده شود. همچنین آن را هرگز نباید در مواردی که هوا در بدن به دام افتاده مورد استفاده قرار گیرد زیرا می‌تواند بسیار خطرناک باشد. سایر موارد در ذیل، فهرست وار آمده است:

  1. پنوموتوراکس
  2. اتساع شکم
  3. انسداد روده مشکوک
  4. آمفیزم بولوز
  5. روش گوش میانی
  6. بلافاصله پس از یک شیرجه
  7. آسیب های maxillo و صورت،
  8. اختلال در هوشیاری،
  9. مسمومیت

هنگامی که اکسید نیتروژن برای بیش از 24 ساعت، و یا به صورت مکرر در حداقل 4 روز متوالی استفاده ‌شود، باید آن را تحت نظارت بالینی خون شناس مورد استفاده قرار داد زیرا این عمل ممکن است باعث عدم تعادل شود و همچنین میتواند موجب کاهش چشمگیر میزان ویتامین B12 در افراد مستعد گردد.

مسئولیت زیست محیطی

ایمنی شغلی

در انگلستان، حد ماکزیمم قرار گرفتن در معرض اکسید نیتروژن 100ppm   در 8 ساعت است البته این میزان بستگی به  (TWA)  دارد. قرارگرفتن در معرض این گاز بیش از میزان ذکر شده میتواند آثار نامطلوبی بر سلامتی داشته باشد. در صورت قرار گرفتن کامل در معرض غلظت بسیار بالای این گاز در دوره های طولانی مدت، احتمال تأثیر آن بر باروری و سلامت جنین خانمهای باردار هم مطرح گردیده است. اما هرگونه تأثیر آن با میزان عادی مصرف در جراحیهای حتی بلند مدت نیز رد شده است، اما بهتر است که حتما تحت نظر متخصصین بیهوشی و با تأیید آنها مورد استفاده قرار گیرد.

اثر گلخانه ای

اثرات زیست محیطی حاصل از اکسید نیتروژن بسیار شدید است (حدوداً 298 برابر گاز دی اکسید کربن به گرمایش زمین کمک میکند) اما اکسید نیتروژن پزشکی با توجه به میزان تولید و حضورش در جو، سهمش از آثار گازهای گلخانه ای بسیار ناچیز است. و تنها نقش بسیار بسیار محدودی در اضافه کردن به اثر گلخانه ای دارد.

از کل گازهای مؤثر بر اثر گلخانه ای تنها 5% آنرا اکسید نیتروژن تشکیل می دهد که از این میزان اکسید نیتروژن تنها 1% آنرا اکسید نیتروژن دارویی ایجاد نموده است، پس به عبارت دیگر کل گازهای اکسید نیتروژن مورد استفاده در زمینة پزشکی تنها 0.05% از تأثیر گازهای گلخانه ای را برعهده دارند.